Met storytelling taboes bespreekbaar maken

Een taboe beschouwen we als iets dat ongepast is om te gebruiken, te doen of over te spreken. Het woord taboe komt uit het Tongaans van Polynesië (tapu of tabu), waar het stond voor een religieus verbod op bepaalde plaatsen, voorwerpen, personen of acties.

Zijn er hier nog wel taboes?

Nederland is een land dat bekend staat om tolerantie, openheid en het geringe aantal taboes. Het lijkt alsof hier bijna alles bespreekbaar is. Maar als je wat dieper graaft blijkt dat niet altijd het geval. Er zijn nog steeds onderwerpen waarover je niet mag spreken. Soms is dat in het algemeen en soms in bepaalde kringen of gemeenschappen. Deze onderwerpen bevinden zich in verschillende domeinen: het sociaal maatschappelijke, maar ook in het religieuze en zelfs in het economische domein. Soms worden taboes ingegeven door heersende normen en waardensystemen, gestoeld op traditie of religie. In andere gevallen is schaamte de reden van onbespreekbaarheid. Of andere heftige emoties, zoals groot verdriet en collectieve trauma’s.

De wereld van het taboe is complex en niet altijd eenduidig. Wat voor de een taboe is, is voor de ander de normaalste zaak van de wereld. Er is vaak onbegrip. De een kan bijvoorbeeld niet begrijpen waarom iets voor de ander onbespreekbaar is. Vaak komt dit omdat mensen niet genoeg informatie over elkaar hebben.

Sommige taboes houden een samenleving op de rails en garanderen dat we goed met elkaar omgaan. Andere taboes werken ontregelend, veroorzaken uitsluiting en leiden tot gevoelens van groot verdriet, verwarring en zelfs verlamming.

Het zijn met name die laatste taboes die we in een stadsdeelbreed programma bespreekbaar willen maken. In een aantal stappen introduceren we verhalen van de familie en vrienden van LHBTI’ers aan groepen bewoners in Amsterdam Nieuw-West en gaan we hierover in gesprek. Het doel is niet per se om gedachten en opvattingen over deze taboeonderwerpen te veranderen. Wel willen we dat mensen nadenken over deze onderwerpen en zich ervoor openstellen.

Werken met storytelling

Dit lukt alleen als luisteren net zo belangrijk is als vertellen. Dat wordt gestimuleerd door het maken en delen van verhalen voorafgaand aan het gesprek. Dit verschilt wezenlijk ten opzichte van bijvoorbeeld het aangaan van de dialoog. Hoewel dialoog soms ook ruimte laat voor het vertellen van verhalen, richt deze zich in essentie op het reageren op elkaar.

Met storytelling als uitgangspunt neem je dus eerst de tijd om naar elkaar te luisteren; aandachtig en zonder onmiddellijk waardeoordeel. Er is respect voor de tijd en energie die geïnvesteerd is in het maken van het verhaal. En waardering voor de (artistieke) vorm van het eindresultaat. Bovendien schatten mensen de moed om het verhaal te delen op waarde. Dit verandert de dynamiek tussen verteller en luisteraar. Bovendien veranderen de rollen. Wie eerst luisteraar is, is later verteller. En andersom.

Vanuit deze positie start een eventuele dialoog die volgt op het delen van verhalen. Op een volstrekt ander punt dan een gesprek dat niet vooraf is gegaan door het proces van het maken en delen van persoonlijke verhalen. Hier bouwen we een stevige fundering die kan leiden tot een open houding. En misschien zelfs een nieuw narratief. Hiermee leveren we een kleine maar belangrijke bijdrage aan maatschappelijke verandering.

De toekomst

Binnenkort komt mede uit dit project een groter project voort. Hierin gaan we met partners in de wijk op zoek naar taboeonderwerpen. Deze brengen we door middel van verhalen onder de aandacht van een zeer diverse groep van bewoners, om er daarna over in gesprek te gaan. Dit zal weer een uitdaging zijn, maar die gaan we graag aan. 

Meer weten over hoe wij taboes bespreekbaar maken met storytelling? 
Kijk bij onze showcases of neem contact op.

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *