Normaal zou ik niet te veel aandacht besteden aan de zoveelste roeptoeter op rechts, maar ditmaal duik ik er eens lekker in, om vanuit mijn expertise te analyseren wat deze Volendamse doet. Het gaat mij daarbij niet specifiek om Mona Keijzer, zij is wat mij betreft even het lijdend voorwerp en daarmee het voorbeeld voor vele anderen.

Mona Keijzer is een meester in het versimpelen van complexe verhalen. Ze wil onder andere minder bureaucratie en regels, meer woningen bouwen en immigratie beperken, zo laat ze weten aan de massaal toegestroomde pers. Daarmee vat ze de problemen van Nederland samen in een paar soundbytes die best wel simpel klinken. Bovendien geeft ze buitengewoon goed weer wat er onder de Nederlandse bevolking leeft.

Maar eigenlijk doet ze iets dat we anderen verwijten. Namelijk het versimpelen van een complexiteit die we niet kunnen overzien en zeggen: inderdaad, ik zie ook dat het fout gaat. Maar ik heb de oplossing. En wij houden enorm van een simpel en concreet verhaal. Als we makkelijk kunnen aanwijzen wat goed en wat fout is, weten wij welke kant we moeten kiezen. Het is als in moderne versies van sprookjes: hoe eendimensionale hoe beter. Meerdere perspectieven vinden we vaak maar lastig, ook omdat we dan zelf moeten nadenken en een oordeel moeten vormen. Daarbij is het al helemaal eng als dat oordeel dan afwijkt van wat we eerder dachten. Dat die nieuwkomer misschien helemaal niet zo’n engerd is maar gewoon een betrokken mens die een bijdrage wil leveren door te werken en belasting te betalen (ja echt, ik ken ze!).

Als een manosfeer influencer een verhaal simpel maakt en daarmee jongeren (doorgaans jongens) inpalmt, dan spreken we daar schande van. Maar de werkwijze van deze influencers, zoals Andrew Tate en Jordan Peterson, is exact hetzelfde als die van Mona Keijzer en co. Dat werd mij duidelijk toen ik voor mijn vakantie werkte aan een podcast over de manosfeer. Een van de geïnterviewden legde haarfijn uit dat deze influencers tegen jongens die zich miskent voelen zeggen: ‘Inderdaad, je wordt niet gezien en op waarde geschat. Maar wij hebben de oplossing.’ Voor je het weet smeren ze vervolgens producten en diensten aan waar je als jongere weinig aan hebt. Mona doet hetzelfde. Ze richt zich tot een getergd volksdeel en zegt tegen deze mensen: ‘Inderdaad, jullie worden miskend en niet gezien. Maar ik heb de oplossing.’

Maar Mona heeft helemaal geen oplossing. Zij is die influencer die je er met mooie een vooral eenvoudige verhalen in luist. Project 2029 is de zoveelste fabeltjeskrant die we voorgelezen krijgen. Waren het de fabels van Aesopos of De La Fontaine, waarin dieren met veel wijsheid het menselijk gedrag weerspiegelen, dan was het een ander verhaal. Of de echte fabeltjeskrant, waarin Meneer de Uil via allegorieën een inkijkje gaf in het gelaagde menselijk handelen. Maar Mona’s verhaal is dat niet. Dat is zo plat als een dubbeltje.

Daarom stel ik voor Project 2027 te beginnen. Een project dat pleit voor echte, authentieke verhalen, die vanuit mensen zelf komen en er niet alleen op gericht zijn om mensen voor zich te winnen. Dat mogen verhalen van rechts en van links zijn, en zelfs uit het midden. Verhalen die ons de eerlijke waarheid vertellen, niet versimpeld maar navigerend door de complexiteit die onze samenleving nu eenmaal kenmerkt. Dat vereist een verantwoordelijkheid van de verteller, maar ook van de luisteraar. Om zich open te stellen voor verschillende meningen en onafhankelijk te zijn. Want als wij, gewone mensen (waar ik mezelf absoluut ook onder schaar) blijven meewaaien op elke populistische wind die aangewakkerd wordt, nemen wij niemand de wind uit de zeilen. Ook Mona Keijzer niet.