Meer is niet altijd beter; inzicht over de single story
Arjen Barel blikt in dit artikel terug op het concept van de ‘single story’; het reduceren van een identiteit tot één enkel verhaal.
Soms vragen mensen zich af: is het dan echt zo simpel? Kun je door het verzamelen en vertellen van verhalen conflicten oplossen? Zijn daar niet al bestaande methodes voor? Het antwoord op alle drie de vragen is een volmondige ja. Natuurlijk ligt het vaak complexer dan dat we nu in deze post kunnen schetsen, maar de essentie van conflictoplossing is simpel. Echt waar.
Vanaf het moment dat we geboren worden, absorberen we verhalen over onze familie en over onze cultuur, over ons eigen, individuele temperament, geslacht en ervaringen. Deze verhalen definiëren hoe we over bepaalde zaken (gaan) denken in de loop van ons leven.
Het delen van verhalen kan ons dus verbinden met anderen, maar het leven vanuit verschillende verhalen en de bijbehorende wereldbeelden kan ook leiden tot conflicten ten opzichte van anderen en uiteindelijk zelfs tot interne conflicten (zoals onvrede en onveiligheid) binnen onszelf.
Vaak laten wij jongeren ervaringen uit hun eigen leven, oefeningen en spelsituaties gebruiken om hen op een positieve en speelse manier bewust te maken van de negatieve resultaten van conflicten. Conflicten die vaak alleen maar gebaseerd zijn op een verschil in verhalen. Op het moment dat ze zich daar van bewust zijn, is het namelijk veel eenvoudiger conflicten op te lossen.
In ons storytelling trainingsprogramma helpen we mensen om open te staan voor elkaars verhaal. Natuurlijk gaat dat vaak niet zomaar, want dat vraagt eerst om het maken van verbinding met jezelf, en daarna ook nog met elkaar. Om naar elkaar te luisteren, elkaar te leren kennen en samen te werken aan een plek waarin iedereen zich thuis en vooral ook veilig voelt.
Een gevoel van onveiligheid is vaak vooral de angst voor het onbekende. De angst van een oudere ten opzichte van een jongere, wiens wereld de oudere niet kent. De angst van een Marokkaanse vrouw voor haar Nederlandse buren, wier omgangsvormen haar vreemd zijn.
De eerste stap in het streven naar verbinding is het doorbreken van deze angstspiraal. Als het lukt om verteller en luisteraar in contact te brengen, elkaar te leren kennen en te leren vertrouwen, dan werkt het verbindend. En het is juist deze verbinding die noodzakelijk is om te werken aan een begripvolle en vreedzame samenleving.
Arjen Barel blikt in dit artikel terug op het concept van de ‘single story’; het reduceren van een identiteit tot één enkel verhaal.
Het is een vraag die bijna elke training of presentatie weer naar boven komt: “Wat is nu écht het verschil tussen toegepaste storytelling en therapie?” Iedereen voelt aan dat het delen van verhalen een helende werking kan hebben. Toch is het geen therapie. Maar hoe leg je dat verschil haarscherp uit?
De naakte waarheid kan in verhaal worden verpakt om aantrekkelijker en makkelijker te aanvaarden te worden voor toeschouwers, maar het verhaal mag nooit een gebrek aan waarheid versluieren.
Wanneer storytelling wordt gekaapt door marketingtypes die alleen willen scoren met bullshit verhalen… waar blijft dan de authenticiteit?